| Podatek od czynności cywilnoprawnych Obsługa klientów: Obsługę Podatników w zakresie zagadnień dotyczących tego podatku prowadzi stanowisko nr 2 i 5 na sali obsługi (parter budynku). Przepisy: 1. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 101. poz.649 ze zm.) 2. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 234, poz.1577 ze zm.) Przedmiot opodatkowania - czyli co należy opodatkować ? Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne : umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, umowy dożywocia, umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, ustanowienie hipoteki, ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, umowy depozytu nieprawidłowego, umowy spółki orzeczenia sądów oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności wyżej wymienione, zmiany wymienionych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania,
Czynności te podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są: rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP; rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium RP.
Podmiot opodatkowania - czyli kto płaci podatek ? Podatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej będące stronami czynności cywilnoprawnych. Ob wiązek podatkowy ciąży na podatniku, z tym że przy : umowie sprzedaży - na kupującym; umowie zamiany – na stronach czynności; umowie darowizny- na obdarowanym; umowie dożywocia – na nabywcy własności nieruchomości; umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności; ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności; umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy; ustanowieniu hipoteki – na składającym oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki; umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce.
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach. Jednakże jeśli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej. Solidarny obowiązek zapłaty podatku oznacza to, że organ podatkowy może żądać całości lub części podatku od wszystkich zobowiązanych łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zapłata podatku w pełnej wysokości przez jedną ze stron umowy zwalnia z obowiązku zapłaty pozostałe strony. Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są notariusze – od czynności dokonanych w formie aktu notarialnego. Notariusze obliczają, pobierają i wpłacają pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika. Płatnicy są obowiązani uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku. Czynności niepodlegajace podatkowi od czynności cywilnoprawnych Nie podlegają podatkowi: 1. czynności cywilnoprawne w sprawach: alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia, ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i osób odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów, wyboru prezydenta RP, wyborów do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego oraz referendum, powszechnego obowiązku obrony, zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę, nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia, podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych, podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
2. umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranej w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska; 3. umowy sprzedaży lokali mieszkalnych, których stroną jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa; 4. umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym; 5. czynności cywilnoprawne inne niż umowa spółki lub jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest: 6. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy, które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary : 7. umowy spółki i ich zmiany związane z: łączeniem spółek kapitałowych, przekształceniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową, wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje: przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części, udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów.
Zwolnienia podmiotowe Podmioty zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych, to między innymi: państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły zbrojne, organizacje pożytku publicznego / wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego /, jednostki samorządu terytorialnego, Skarb Państwa, osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe, zaliczone w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia, oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu.
Zwolnienia przedmiotowe Zwolnione od podatku są między innymi następujące czynności: 1. sprzedaż walut obcych; 2. przeniesienie własności nieruchomości, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umów: sprzedaży, dożywocia, o dział spadku – w części dotyczącej spłat lub dopłat, o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, zamiany – do wysokości wartości rynkowej nieruchomości wraz z jej częściami składowymi,
pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy; 3. sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł; 4. sprzedaż bonów i obligacji; 5. sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi: firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym, dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych, dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego, dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29.07.2005r. o obrocie instrumentami finansowymi ( Dz. U. Nr 183, poz. 1538, ze zm.).
6. pożyczki zawarte między osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn – do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem ( aktualnie 9.637,00 zł ); 7. umowy pożyczki w formie pieniężnej zawarte w kręgu najbliższej rodziny (małżonkowie, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha - nie dotyczy: zięcia, synowej, teściów) w wysokości przekraczającej kwotę wolną od podatku od spadków i darowizn w I grupie podatkowej ( aktualnie 9.637,00zł ), pod warunkiem ( należy spełnić łącznie): złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności, udokumentowania przez biorącego pożyczkę otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym;
8. pożyczki udzielone na podstawie umowy zawartej miedzy innymi podmiotami niż osoby zaliczane do I grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn , do łącznej wysokości nieprzekraczajacej kwoty 5.000,00 zł od jednego podmiotu i 25.000,00zł od wielu podmiotów - w okresach 3 kolejnych lat kalendarzowych począwszy od dnia 1 stycznia 2009r. Podstawa opodatkowania Podstawę opodatkowania stanowi: 1. Od umowy sprzedaży nieruchomości , rzeczy ruchomych i praw majątkowych – wartość rynkowa rzeczy i praw. 2. Od umowy pożyczki i depozytu nieprawidłowego – kwota lub wartość pożyczki albo depozytu. 3. Od umowy zamiany nieruchomości: przy zamianie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal lub prawo do lokalu – różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali, w pozostałych przypadkach – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego od którego przypada wyższy podatek.
4. Przy umowie spółki : przy zawarciu umowy – wartość wkładów do spółki osobowej albo wartość kapitału zakładowego, przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo podwyższeniu kapitału zakładowego – wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy, przy dopłatach – kwota dopłat, przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika – kwota lub wartość pożyczki, przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania – roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4 % wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania, przy przekształceniu lub łączeniu spółek – wartość wkładów do spółki osobowej powstałej w wyniku przekształcenia albo wartość kapitału zakładowego spółki kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia lub połączenia, przy przeniesieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby – wartość kapitału zakładowego.
5. Przy ustanowieniu hipoteki – kwota zabezpieczonej wierzytelności. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Jeżeli podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określania, podwyższenia lub obniżenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.
Powstanie obowiązku podatkowego Obowiązek podatkowy powstaje: z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, z chwilą podjęcia uchwały o podwyższaniu kapitału spółki mającej osobowość prawną, z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki, z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody, z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania.
Uwaga ! Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz.1629) do czynności cywilnoprawnych, z tytułu których obowiązek podatkowy powstał przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed dniem 01.01.2007r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stawki podatkowe Stawki podatkowe są określone odrębnie dla każdej czynności i wynoszą między innymi: 1. od umowy sprzedaży: nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa 2 % innych praw majątkowych 1 %
2. od umowy pożyczki i depozytu nieprawidłowego 2 % 3. od umowy zamiany, dożywocia, darowizny, o dział spadku 2 % lub 1 % 4. od umowy spółki 0,5 % 5. od ustanowienia hipoteki: na zabezpieczenia wierzytelności istniejących – od kwoty zabezpieczonej wierzytelności 0,1 % na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej 19 zł
6. od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności 1% . Natomiast 20 % wynosi stawka, jeżeli przed organem podatkowym luborganem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego: 1/ podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony, 2/biorący pożyczkę, będący małżonkiem, zstępnym, wstępnym, pasierbem, rodzeństwem, ojczymem, macochą, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Złożenie deklaracji PCC – 3 W przypadku gdy czynność cywilnoprawna nie jest dokonana w formie aktu notarialnego, podatnik jest obowiązany, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację PCC- 3 w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy składaniu deklaracji PCC- 3 obowiązują następujące zasady : wypełnioną deklarację składa się we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym, w deklaracji, którą należy złożyć w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, wykazuje się tylko jedną czynność cywilnoprawną, jeżeli w czynności bierze udział więcej podatników, to do deklaracji należy załączyć informację o pozostałych podatnikach PCC-3/A, podatnicy sami wypełniają deklarację i określają w niej podstawę opodatkowania, oznaczają stawkę podatku oraz dokonują jego obliczenia , podpisy składają wszyscy podatnicy, do deklaracji nie dołącza się żadnych dokumentów, deklarację można złożyć osobiście w urzędzie skarbowym, za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną.
Sposób zapłaty podatku Zapłaty podatku dokonuje się: - bezpośrednio w kasie właściwego urzędu skarbowego,
- lub na rachunek bankowy tego urzędu, w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Numer konta Urzędu Skarbowego w Pile: Narodowy Bank Polski
Oddział Okręgowy Poznań
Nr 77 1010 1469 0059 2022 2700 0000 Formularze podatkowe Druki deklaracji PCC-3 , PCC-2 i informacji PCC-3A są dostępne w każdym urzędzie skarbowym oraz na stronie internetowej Ministerstwa Finansów ( www.mf.gov.pl ) . ) |
